Eski Kore Hanedanlıkları (Genel Bilgi)

Merhabalar ..

Bugün Kore’nin en çok bilinen hanedanlıklarıyla ile ilgili yoğun bilgi dolu bir yazı hazırlıyorum size. Hazır değilseniz başlamayın 😀 😀 Şaka şaka buyurun keyifli okumalar (biraz yoğun tarih içeriyor baştan uyarayım) ve bir de bunlar sadece kısa genel bilgileri. Uzun uzadıya tarihlerin tamamını içermiyor. O kısmı sonra baya uzun bir şekilde yazacağım. Yazdığımda linklerini bu yazıdan da görebilirsiniz zaten 🙂 Sevgiler

Goguryeo / 고구려

Goguryeo ya da diğer ismiyle Koguryô, Kore yarımadası merkezinin kuzeyinde, Mançurya ve Primorsky Krai’nin güneyinde bulunan eski bir Kore krallığıdır.

Baekje ve Silla ile birlikte Kore’nin Üç Krallığı’ndan biridir. Kore yarımadasının kontrolünü sağlamak için aktif bir güç olan Goguryeo güç mücadelesi vermesinin yanında, Çin ve Japonya’yla ortak dış işleri rejimi ilişkisi içinde olmuştur.

12. yüzyıl Goryeo yazısı Samguk Sagi, Mançurya ve Kore’nin kuzeyini işgal etmiş M.Ö. 2. yüzyılda Gojoseon’un yıkılışından sonra Goguryeo’nun Buyeo prensi Jumong tarafından M.Ö. 37’de kurulduğunu, arkeolojik ve metin kalıntılarıyla desteklendiğini belirtmektedir.

Goguryeo, M.S. 668’de Silla – Tang ittifakıyla yıkılıncaya kadar Kuzeydoğu Asya’da büyük bir bölgesel güçtü. Yıkılıştan sonra toprakları Tang Hanedanlığı, Birleşik Silla ve Balhae arasında paylaşıldı.

Kingdom of Goryeo / 고려왕조

Goryeo Hanedanı , (Korece: 고려; Çince: 高丽) Kral Taejo tarafından 918 yılında kurulan bir Kore hanedanlığıdır. Günümüzdeki Kore, adını ”Koryo” olarakta bilinen bu devletten alır. 936 yılında Üç Krallığın birleşmesinden,1392 yılında Joseon hanedanlığının kurulmasına değin Kore yarımadasına hükmetmiştir.

Seladon çömlekleri ve Haeinsa Tapınağında bulunan, kabaca 80.000 ahşap bloğa oyulmuş Triptakalar , bu dönemden günümüze kalan en önemli iki üründür. Ayrıca bu dönemde dünyanın en eski metal baskılı kitabı olan Jikji yazılmıştır. (1377).

668 yılında Silla-Tang İttifakı ile Baekje ve Goguryeo fethedildi ancak 9. yüzyıl da güçlü ve zeki devlet adamlarının olmamasından dolayı Silla Krallığı çökme durumuna kadar geldi. 900 yılında Hubaekje ‘den Gyeon Hwon, Silla kontrolündeki Jeolla bölgesinde, bir sonraki yıl Hugoguryeo ‘dan Gung Ye, kuzey bölgelerde isyan çıkarttı. Bölgesel bir Lord’un oğlu olan Wang Geon (Taejo-Goryeo Devletinin kurucusu) general olarak Hugoguryeo ‘ya katıldı, daha sonra ayaklanarak Gung Ye’yi öldürdü, ardından Hubaekje ve Goryeo, Silla Krallığını etkisiz hale getirdi ve Goryeo’ya 935 yılında teslim oldu. 936 yılında ardından Hubaekje’yi de fetheden Goryeo, tam 474 yıl Kore’yi yönetecek olan bir Hanedan olmuş oldu.

14. yüzyıla gelindiğinde Goryeo, Yuan Hanedanı’nın etkisi altında gücünün çoğunu kaybetmişti. Kral Gongmin’in Krallığını Moğol etkisinden (Yuan) kurtarmak için çalışmasına rağmen, Goryeo generali Yi Seonggye ayaklandı 1392 yılında Kral Gongyang’ı devirdi, 1394 yılında da Goryeo’nun son Kralı Gongyang’ı öldürdü.

*Goryeo, Kore’nin eski Üç Krallığından biri olan Goguryeo, adından türetilmiştir. Günümzde ki Kore’de adını Goryeo’dan (Koryo) almaktadır.

Silla / 신라

Silla (M.Ö. 57 – M.S. 935 AD) Kore’nin üç krallığından biridir ve Asya tarihinde, uzun dönem hükümdarlık sürmüştür. Kral Park Hyeokgeose tarafından kurulmasına rağmen, hanedanlığın 922 yıl boyunca Kyungju Kim kabilesi tarafından yönetildiği görülmektedir.

Samhan Konfederasyonu’nda şefliğe başlar başlamaz Çin’le ilk kez müttefik oldu. Silla sonunda diğer iki krallıklardan olan Baekje’yi 660 yılında ve Goguryeo’yu da 668 yılında fethetti. Sonrasında Birleşik Silla veya Silla son döneminde Kore Yarımadası’nın pek çok yeri işgal edildi. Bu sırada da Gogurye’nun varisi kuzey kesimde Balhae’yi ortaya çıkarmıştı. Sonra, neredeyse 1000 yıllık yönetim geçmişi olan Silla kısa bir süre içerisinde üç hükümdarlığa bölündü. 935 yılında halefi olan Goguryeo hükümdarlığı gücü ele geçirdi.

İSİM 
Krallığın kuruluşundan büyümesine kadar Silla, çeşitli hanja adlarla telaffuz edildi (kaydedildi): 斯盧 (사로, Saro), 斯羅 (사라, Sara), 徐那(伐) (서나[벌], Seona[beol]), 徐耶(伐) (서야[벌], Seoya[beol]), 徐羅(伐) (서라[벌], Seora[beol]), and 徐伐 (서벌, Seobeol). 503 yılında Kral Jijeong karakterleri belli bir ölçüye uydurdu ve Korece’de, Silla şeklinde telaffuz edilen (新羅, 신라) karakterleri modern Kore’de ilan etti.

Bir etimolojik hipoteze göre (bu konuda çeşitli spekülasyonlar var), Seoul’un kökeninin “başkent” anlamındaki Seorabeol olabileceğini öne sürülür. Ayrıca Güney Kore’nin şu anki başkentinin adı önceden Hanseong veya Hanyang olarak bilinirdi. Silla’nın başkenti, Kore’nin orta dönemlerinde “kraliyet başkenti” anlamına Syeobul (셔블)’du. Çok geçmeden de Syeoul (셔울), olarak değiştirildi. Sonunda da Modern Kore’deki adına yani Seoul (서울)’a kavuştu.

Silla adı ya da başkent Seora-beol’un adı Kuzeydoğu Asya’da Sillalı insanların kökenini betimlemek için kullanıldığı düşünülmektedir. Yamato Japan dilinde Shiragi (新羅、しらぎ) veya Shiragi-bito (新羅人, “Silla İnsani”) gibi örnekler görülmektedir. Sogol veya Solho’yu da onların sonraki torunlarında sırasıyla kullanılmıştır.

Silla adı, “tavuk ormanı” anlamına gelen Gyerim (鷄林, 계림), ile de bahsedilir. Bu kelime kökenini Silla’nın başkenti yakınlarındaki ormandan alır. Efsaneye göre, devlet kurucusu buradaki bir ejderha yumurtasından dünyaya gelmiştir.

Gojoseon / 고조선


Gojoseon, Korelilerin ilk gerçek ulusu olarak bahsedilen eski bir krallıktır. Samguk Yusa ve Kore’nin diğer orta çağ kayıtlarına göre Gojoseon, M.Ö. 2333’te cennetin torunu olarak sözü edilen efsanevi Kral Dangun tarafından Liao ve Tsushima havzalarından Kore yarımadası ve Mançurya’ya kadar olan bölgede kuruldu.

Gojoseon’un tarihi kanıtları, yaklaşık Jeulmun Çömlekçilik Dönemi’nden (M.Ö. 8000-1500) Mumun Çömlekçilik Dönemi’ne (M.Ö. 1500-300) kadar Kore yarımadasında birçok yarı-yerleşik küçük çapta ziraatle uğraşan grupların varlığını desteklemektedir. Yerel bronz yapımı yaklaşık M.Ö. 8. yüzyılda başladı. Modern tarihçiler genelde M.Ö. 7. ve 4. yüzyıllarda güçlü bir birlik veya krallık döneminde geliştiğine inanıyorlar.

Go-, “eski” ya da “çok eski” anlamına geldiği için daha sonraki Joseon Hanedanlığı’ndan ayırt edilmektedir. Joseon adı aynı zamanda Chosõn olarak romanize edilmiştir.

Joseon / 조선

Joseon (Temmuz 1392 – Agustos 1910), Taejo Yi Seong-gye tarafından kurulmuş, modern Kore’nin bulunduğu yerde yaklaşık beş yüzyıl boyunca hüküm sürmüş bağımsız bir devletti. Goryeo Krallığı’nın yenilmesi sonucunda bugün Kuzey Kore sınırları içinde yer alan Kaesong sehrinde kurulmuştu. İlk başlarda Kore, yeniden adlandırılmış ve baskent, günümüzdeki Seul’e taşınmıştır. Krallığın doğal sınırları en kuzeydeki Amnok ve Duman nehirlerine kadar genislemiştir. Joseon, Kore tarihinde son krallık ve daha sonraları imparatorluk olarak yer almıştır. En uzun Konfüçyüsçü hükümdarlığın yasandığı hanedanlıktır. 1897’de Kore İmparatorluğu’nun ilan edilmesiyle hanedanlık 1910’daki Japon İsgali ile son bulmuştur.

Becerikli askeri stratejist olan ve aslında Japon korsanların (Wokou)’ yarımadaya, Yi Seong-gye’ye veya Kral Taejo’ya karşı yagma girişiminde bulunanları geri püskürterek kendini gösteren Jeonju Boyu’ndan Yi, Goryeo Kralı Woo’ya karşı askeri bir darbe yapmış ve onu tahttan indirdikten iki yıl sonra Goryeo Kralı Gongyang’ı zehirlemiştir. Akabinde tahta çıkmıştır. 1394’te baskenti Gaegyong (Günümüzdeki Gaeseong)’dan Hangseong (Günümüzdeki Seul)’a taşımış ve Gyeongbuk Sarayı’nı inşa ettirmiştir.

Kral Taejo’dan itibaren kralların soyunun modern çağa kadar devamlı olarak ataerkil düzen içinde sürmesi sağlanmıştır. Yungheui İmparatoru olan son hükümdar Sunjong, 1910’da mevkisinin başı olarak rütbesini düşürmüştür. Joseon Hanedalığı’nın yaşayan soyu bugün aslında Sunjong’un genç erkek kardeşleri Yeongchinwang (Veliaht Prens Euimin) ve Uichinwang (Prens Ui)’dir.

Saltanat boyunca Joseon, Konfüçyüs idealinin ve öğretilerinin Kore toplumuna yerleştirdi, Çin Kültürü’nü getirip benimsedi ve Klasik Kore kültürü, ticareti, bilimi, edebiyatı ve teknolojisi zirveye ulaştı. Böylece Kore’ye hükmetmeyi mutlak olarak sağladı. Ancak 16. yüzyıl sonu ve 17. yüzyıl başlarında komşuları Japonya ve Qing Hanedanlığı’nın neredeyse yarımadayı istila edecek kadar sık akınları ve en önemlisi Vahşi Krallık olarak bilinmeye başlanan ülkelere izlediği izolasyon politikası hanedanlığı ciddi bir sekilde zayıflattı. Bununla birlikte 18. yüzyılın sonuna gelinirken krallık izolasyon boyunca daha fazla zayıflamaya başladı ve iç sorunlarla, güç savaşlarıyla, uluslararası baskılarla ve içerideki isyanlarla yüz yüze kalan Joseon Hanedanlığı 19. yüzyılın sonunda iyice zayıfladı. 1895 yılında Joseon Hanedanlığı, Japonya’nın zaferiyle sonuçlanan Birinci Çin – Japon Savaşı’nın ardından Shimonoseki Antlaşması’yla Qing Hanedanlığı’ndan bağımmsızlığını belgemek zorundaydı. 1897’den 1910’a kadar Kore, Qing Hanedanlığı’na bağımlılığını geçersiz olduktan sonra resmen Kore İmparatorluğu olarak bilinmeye başladı. Japon İmparatorluğu’nun uygulattığı Japon – Kore İlhak Antlaşması’yla Joseon Hanedanlığı, 1910’da sona erdi.

Joseon, Kore’nin modern yüzüne çok önemli bir miras bıraktı; modern Kore’nin sahip olduğu birçok görgü kuralı, kültürel normlar, güncel sorunlara toplumsal duruş ve hatta modern Kore dili ve diyalektiğinin kökeninin geleneksel düşünce yapısının bir örneği olarak bu dönemde ortaya çıkmıştır.

Baekje / 백제

Baekje veya Paekche (M.Ö. 18 – M.S. 660) Kore’nin güneybatısında yer alan bir krallıktı. Kore’’nin üç krallığından biriydi. (Diğer ikisi Goguryeo ve Silla’dır.) Baekje Goguryeo’nun kurucusu Jumong ve Soseono’nun 3. oğlu Onjo tarafından Wirye-sung’da (bugünkü Seoul) kuruldu. Baekje’de Goguryeo gibi günümüz Mançuryası, Gojoseon ‘un yıkılmasından sonra kurulan bir ülke olan Buyeo ’dan sonra kuruldu. Baekje yarım ada üzerinde kontrolü sağlamak için sırasıyla diğer üç krallıktan olan Goguryeo ve Silla ile savaştı ve müttefik oldu. Baekje’nin gücü 4. yy’da Çin’in bazı sömürgelerini ve yarım adanın en kuzeyindeki Pyongyang’da kontrolü sağlayarak zirveye ulaştı. Bu Çin ve Japonya ile olan ticari ve siyasi ilişkiler için önemli bir bölgesel güç oluşturdu. 660 yılında Silla ve Çin’in Tang Hanedanlığu ittifakı tarafından yenildi ve Birleşik Silla’ya boyun eğdi.

Balhae / 발해

Balhae (698-926), Goguryeo’nun yıkılışından sonra kurulan bir krallık olup Birleşik Silla ile birlikte Kuzey Güney devletleri döneminde yer aldı. Goguryeo’nun başkenti ile güney topraklarının Birleşik Silla’nın hakimiyetine geçmesiyle babası Dae Jung-sang olan Dae Jo-yeong adındaki bir Goguryeo generali daha sonraları Balhae adını alan ve Goguryeo’nun devamı niteliğinde olan Jin devletini kurdu.

Balhae, Mançurya (Kuzeydoğu Çin)’nın güney bölgeleri ve Primorsky Krai ile Kore Yarımadası’nın kuzey bölümlerini işgal etti. 926 yılında Kitanlar tarafından yıkılan ülkenin güney bölgelerindeki toprakları Goryeo himayesine girerken kuzey bölgelerindeki topraklarının büyük bir çoğunluğu Liao Hanedanlığı’nın hakimiyetine geçmiştir.

BU YAZIMIZA TEPKİNİZ NEDİR ?
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid

YAZAR HAKKINDA

güldeniz isak güldeniz isak Kendi halinde bir Mühendis (inşaat) Gezmek, Eğlence ve Para harcamak en sevdiği şeyler :)
Sosyal Medyada Paylaşın:
Etiketler:
kultur

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir
Content Protection by DMCA.com
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.
film izle , evden eve nakliyat , youtube mp3 ,